Çocuklarda Besin Alerjileri

Çocuklarda Besin Alerjileri

Besin alerjisi, besin proteinlerine karşı immunolojik mekanizmalarla oluşan zararlı besin reaksiyonlarıdır. Yöresel özellik gösterirler. Toplumumuzda oldukça sık görülmekte olup , gerçek prevelans süt çocuklarında %2-8, yetişkinlerde %3-4 oranlarındadır. Yenidoğan döneminden itibaren her yaşta ortaya çıkabilir. Yumurta akı, inek sütü alerjisi 1 yaşından önce belirti verirken, balık, et, kabuklu deniz ürünleri, bakliyat (buğday, nohut, mercimek, bezelye) ve yer fıstığı, fındık, ceviz gibi kuru yemişlere bağlı allerjiler daha geç yaşlarda başlayabilir. Besin allerjileri vücutta değişik organ sistemlerini etkileyebilir. Deride kaşıntı, kızarıklık, dudak ve göz kapaklarında şişme, hapşırma, burun akıntısı ve ya tıkanıklığı, boğazda yanma, kaşıntı, kuru öksürük ve ya nefes darlığı, hırıltı, hışıltılı solunum, bulantı, kusma, karın ağrısı, kanlı ishal, çarpıntı, tansiyon düşmesi, baş dönmesi, bayılma gibi etkiler yapabilir. Geç başlangıçlı kronik bir besin alerjisi de çölyak hastalığıdır. Buğday proteinine karşı gelişen bir protein enteropatisidir. Besin allerjisi tanısı için çocuğun şüpheli besinle karşılaşmasının ardından mutlaka yakınmaların ortaya çıkması gerekir. Böyle durumlarda deri testinde pozitif reaksiyon ve/ ve ya kanda şüpheli besine karşı oluşan maddelerin saptanması ile besin allerjisi tanısı kesinleştirilebilir. Yakınmaların kesin olmadığı durumlarda, doktor kontrolü altında şüpheli besinle karşılaştırma testi (Besin Provokasyon Testi) yapılır. Bu testte, besin az miktarda başlanarak artan dozlarda çocuğa yedirilir ve yakınmaların ortaya çıkıp çıkmadığı saptanır. Tedavide; tolerans değerlendirilmesi yapılır.Çocuklarda sorumlu besinin diyetten çıkarılmasından sonra, zamanla tolerans gelişmesi sıktır. Besinin cinsine, reaksiyonun şekline ve şiddetine göre birkaç yıllık aralıklarla besin provokasyon testleri tekrarlanarak hasta değerlendirilir. Bebeklerdeki süt alerjisinin %50-60’ ı 1 yaşında , %70-75’ i 2 yaşında, %85’i 3 yaşında geçer. Yumurta alerjisinin %55’i ise 6 yaşında düzelir. Fındık, fıstık, balık ve kabuklu deniz ürünlerinde allerji yaşam boyu sürer fakat sık olmasa da %10-20 oranlarında geçebilir. Sonuç olarak çocuklarda besin alerjisi sıklığı son yıllarda değişen yaşam tarzı ile birlikte artmaktadır. Gelişen ve sanayileşen ülkelerde geleneksel beslenme alışkanlıklarından uzaklaşıldığı ve bu değişimin allerjik hastalıklarda ki artışla ilişkili olduğu düşünülmektedir.   Uzm.Dr. NURTEN DEMİREL Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı